Verhalen en anekdotes uit het verleden van de schoolkring Zeijen

laatste wijziging: 09-11-2013

Willem Emmens

Op de Brink in Zeijen (hoek Hoofdstraat/Zuiderstraat) staat een beeld van Willem Emmens. Deze oud-Zeijenaar was in het begin van de 20ste eeuw leraar aan de Rijkslandbouw winterschool in Zutphen en Emmen, daarnaast was hij redacteur van het Drentsch Landbouwblad en landbouwpionier.

Willem Emmens is op 25 mei 1869 in Zeijen, als zoon van timmerman en landbouwer Jan Emmens en Jantien Staal geboren.

Werkend leven

In 1888 behaalde hij in Meppel zijn onderwijsbevoegdheid en in 1894 de bevoegdheid voor hoofdonderwijzer. Aan de Rijkslandbouwschool in Wageningen behaalde hij in 1903 de "akte van bekwaamheid voor huis- en schoolonderwijs in de beginselen der landbouwkunde".

Emmens zette in Grolloo landbouwwintercursussen op. In dezelfde tijd richtte hij ook de landbouwvereniging, de stierenhouderij, de coöperatieve zuivelfabriek, de boerenleenbank en andere verenigingen op. Na Grolloo werd hij van 1911 tot 1917 leraar aan de Rijkslandbouw winterschool in Zutphen en daarna tot 1927 in Emmen.

Jakob Elema, hoogleraar in Wageningen die zich vooral bezig hield met de landbouwvoorlichting in Drenthe vond een agrarisch nieuwsblad voor de provincie van belang. Hij stelde Emmens aan als redacteur en op 6 januari 1917 verscheen het eerste nummer van het Drentsch Landbouwblad. Willem Emmens schreef één boek: "Leidraad bij het onderwijs in de natuurkunde aan land- en tuinbouwscholen".

Overlijden

Op 18 april 1927 is Willem Emmens op 58-jarige leeftijd in Emmen overleden.

Het standbeeld

In mei 1929 werd het bronzen beeld, een buste van Willem Emmens door de toenmalige Commissaris der Koningin in Drenthe, Mr. J. Linthorst Homan bij de toegang tot de Rijkslandbouw winterschool in Emmen onthuld. Het beeld werd in 1928 door de Wageningse beeldhouwer August Falise ontworpen.

Later is het beeld van Willem Emmens nog verplaatst naar de agrarische school in Noordbarge (nu Terra College), maar werd het op 3 mei 1999 op initiatief van Pieter J. Struik tegenover Willem's geboortehuis in Zeijen herplaatst.

 

Inscriptie:

 

Informatiebord:

 

W. EMMENS
LEERAAR RLWS
TE EMMEN 1917-
1927

REDACTEUR
DRENTSCH
LANDBOUWBLAD
1916-
1927

 

Willem Emmens

geboren:25 mei 1869 te Zeijen
overleden:18 april 1927 te Emmen

landbouwpionier en leraar.

Onthuld.mei 1929 te Emmen.
Herplaatst.tegenover zijn geboortehuis Hoofdstraat 29.
3 mei 1999 op initiatief van Pieter J. Struik

Het boek 'Willem Emmens'

In 1946 is er door de uitgeverij de Torenlaan een boek uitgegeven over Willem Emmens. Het boek is geschreven door H.C. van Dockum. Deze naam is een pseudoniem van Hendrik Clewits, geboren in Dokkum en directeur van de N.V. Provinciale Drentsche en Asser Courant.

Zijn geboortehuis

Op basis van de in 1998 beschikbare informatie is er vanuit gegaan dat Willem is geboren in het huidige pand aan de Hoofdstraat 29. Nieuw gevonden informatie brengt ons aan het twijfelen.

Geschiedenis bestaat uit de interpretatie van de - op dat moment - beschikbare feiten. Spreken deze feiten elkaar tegen of zijn ze verschillend uit te leggen, dan is het aan de interpretatie van de lezer wat zijn of haar "waarheid" is... Hierdoor blijft geschiedenis boeiend!

Het huis aan de Hoofdstraat 29 is voorzien van een steen in de gevel waarin 1868 staat vermeldt. Dit zou het bouwjaar kunnen zijn, maar uit  andere gegevens blijkt dat het huidige pand begin 1900 is gebouwd. Na bestudering van de kadastergegevens zien we namelijk dat er op deze plaats nog een ander huis moet hebben gestaan en dat die is afgebroken om het huidige pand te bouwen. Komt de gevelsteen wellicht uit dit pand en zijn de muren van het huidige pand opgebouwd met (deels) oude stenen?
Feit is dat de kavel familiebezit was en Jan Emmens (vader van Willem) beide panden gebouwd heeft. Of ze er zelf in de eerste jaren ook gewoond hebben is onbekend want van de periode tot 1880 zijn er van dit pand geen bewonersgegevens in het archief bekend, alleen dus eigenaargegevens.

Jan Emmens en Jantien Staal zijn op 16 mei 1868 getrouwd, de inscriptie in steen "JE - JS - 1868" zou ook een herinnering aan deze dag kunnen zijn...

In de geboorteakte van Willem staat dat hij is geboren in het huis waar zijn vader in 1869 woont, er staat geen adres... Dit brengt dus geen duidelijkheid met zich mee.

In het bewoningsregister van de gemeente Tynaarlo (toen Vries) staat dat het gezin Emmens tussen 1870 en 1900 in het huis woonden dat gestaan heeft tussen de huidige Zuiderstraat 1 en 3, dit huis is begin 20ste eeuw afgebrand. (Zie Historisch boek Zeijen blz. 58)

We zullen het wellicht nooit écht weten. Maar of zijn geboortehuis nu één van de huizen aan de Hoofdstraat is geweest of het huis aan de Zuiderstraat maakt op zich niet uit, het beeld staat hoe dan ook op de juiste plaats!

Heeft u nog (aanvullende) informatie dat meer duidelijkheid brengt? Wij horen dit graag, neemt u contact op met de redactie via het contactformulier onderaan de pagina.

 

Literatuur:

  • Bewoningsregister gemeente Tynaarlo
  • DrenLias
  • Historisch Emmen
  • Kadaster gemeente Tynaarlo
  • Wikipedia
  • 'Willem Emmens', een boek van H.C. van Dockum. uitgeverij de Torenlaan Assen - 1946

Foto's:

  • 4592 - boek Willem Emmens, bladzijde 199a
  • 4594 - boek Willem Emmens, bladzijde 6a
  • 4597 - Wikipedia

Krantenartikelen met toestemming overgenomen uit de Drentsche en Asser Courant en het Nieuwsblad van het Noorden.

 


Foto's

Willem Emmens
Het beeld in Emmen
Verplaatsing van het beeld naar Zeijen
Het beeld in Zeijen
Geboortehuis
Overige foto's


Reageren

De inhoud van deze pagina is zeer zorgvuldig samengesteld. Des ondanks kan het fouten of onvolkomenheden bevatten...
Uw reactie kunnen wij gebruiken om de informatie op de website te verbeteren! Alvast bedankt voor de moeite.
Stuur uw vraag, opmerking, verbetering of een nieuwe foto naar historie@zeijen.nu

Terug